يعنى آنها به عذرهاى واهى و اينكه ممكن است بعدا آلوده به گناه بشوند هم اكنون در دل گناه قرار دارند و جهنم گرداگرد آنها را فرا گرفته است آنها فرمان صريح خدا و پيامبرش را در باره حركت به سوى جهاد زير پا مىگذارند مبادا به « شبهه شرعى » گرفتار شوند ! . در اينجا به چند نكته بايد توجه كرد : 1 - يكى از راههاى شناخت گروه منافقان در هر جامعه اى دقت در طرز استدلال آنها و عذرهايى است كه براى ترك انجام وظائف لازم مىآورند چگونگى اين عذرها به خوبى باطن آنها را روشن مىسازد . آنها غالبا به يك سلسله موضوعات جزئى و ناچيز و گاهى مضحك و خنده آور متشبث مىشوند تا موضوعات مهم و كلى را ناديده بگيرند ، و براى اغفال افراد با ايمان به گمان خود از الفباى فكرى آنها استفاده مىكنند ، و پاى مسائل شرعى و دستور خدا و پيامبر را به ميان مىكشند ، در حالى كه در ميان گناه غوطه ورند و شمشير به دست گرفته بر پيامبر ص و آئين او مىتازند . 2 - مفسران در تفسير جمله « و * ( إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ ) * » گفتگوهاى مختلفى دارند بعضى مىگويند اين جمله كنايه از آن است كه عوامل و اسباب ورود به جهنم يعنى گناهان آنها را احاطه كرده است . و بعضى گفته‌اند كه اين از قبيل حوادث حتمى آينده است كه به صورت « ماضى » يا « حال » بيان مىشود ، يعنى به طور قطع در آينده جهنم آنها را در بر خواهد گرفت . ولى اين احتمال نيز وجود دارد كه جمله را به معنى حقيقىاش تفسير كنيم و بگوئيم هم اكنون جهنم موجود است و در باطن و درون اين جهان قرار